Bir neçə kreditin ödənişi qarışdıqda problem yalnız borcun məbləği deyil, tarixləri və şərtləri itirmək olur. Əvvəl bütün öhdəlikləri görünən edin, sonra əlavə ödəniş barədə qərar verin. Bu bələdçi şəxsi büdcənin təşkili üçündür, fərdi maliyyə və ya hüquqi məsləhət deyil. Müqavilə, gecikmə və restrukturizasiya şərtləri kreditorla dəqiqləşdirilməlidir; yeni kredit köhnə borcu avtomatik daha ucuz etmir.
Borc xəritəsini hazırlayın
Hər kredit üçün qalıq borc, aylıq ödəniş, son tarix, faiz və əlavə xərcləri yazın. Kart borcu və yaxınlardan alınan pulu da unutmayın. Mobil tətbiqdə görünən qalıqla müqavilə üzrə bağlanma məbləği fərqlənə bilər. Dəqiq rəqəmi kreditordan soruşun. Cədvəl nəyi ödəməli olduğunuzu göstərməlidir, sadəcə təxmini yaddaş siyahısı olmamalıdır.
Əvvəl əsas yaşayış büdcəsini görün
Gəlirdən yaşayış, ərzaq, nəqliyyat və vacib sağlamlıq xərclərini ayırın. Qalan məbləği bütünlüklə əlavə kredit ödənişinə yönəltmək gözlənilməz xərci yeni borca çevirə bilər. Məsələn, 1200 AZN gəlir, 700 AZN əsas xərc və 350 AZN planlı ödəniş olduqda 150 AZN qalır. Bu sadə nümunədir; öz real rəqəmlərinizlə hesablayın.
Tarixləri gəlirin vaxtına uyğun izləyin
Maaş ayın sonunda, kredit ayın ortasında ödənilirsə pul axını ayrıca plan tələb edir. Ödəniş tarixindən əvvəl xatırlatma qurun. Avtomatik ödənişdə hesab qalığını yoxlayın; aktiv olması pulun həmişə yetərli olması demək deyil. Tarix dəyişməsi mümkündürsə kreditorla danışın, amma təsdiq edilmədən köhnə qrafiki pozmayın.
Əlavə ödəniş strategiyasını seçin
Ən yüksək xərc yaradan borcu əvvəl azaltmaq ümumi xərci azaltmağa kömək edə bilər; kiçik qalığı bağlamaq isə planı izləməyi asanlaşdırır. Hansı yanaşmanı seçsəniz də digər müqavilələrin tələb etdiyi ödənişləri unutmayın. Erkən bağlanma qaydası və mümkün xərci əvvəl soruşun. Tək faiz rəqəmi ilə yox, real bağlanma şərti ilə qərar verin.
Çətinlik yarananda vaxtında əlaqə saxlayın
Ödəniş çətinləşirsə gecikməni gizlətmək əvəzinə kreditorla erkən danışın. Mövcud seçim, yeni qrafik və ümumi xərc barədə yazılı məlumat istəyin. Müddət uzanması aylıq yükü azalda bilər, amma ümumi ödənişi artıra bilər. Şifahi vəd və mesajla razılıq əvəzinə rəsmi təsdiqi saxlayın. Borcu bağlamaq üçün şübhəli vasitəçiyə əvvəlcədən pul verməyin.
Hər ay planı yeniləyin
Ödənilən məbləğ, qalan borc və yeni xərcləri müqayisə edin. Gəlir artıbsa bütün artımı avtomatik xərcləmək əvəzinə ehtiyat və borc arasında bölüşdürün. Yeni kredit təklifini aşağı aylıq ödənişinə görə qəbul etməyin: müddət, komissiya və ümumi qaytarılacaq məbləği müqayisə edin. Məqsəd borcu görünən və idarə olunan etməkdir, zəmanətli sürətli çıxış vədi deyil.
Tez-tez verilən suallar
Bütün artıq pulu borca verməliyəm?
Bu, ehtiyatınızdan və vacib xərclərdən asılıdır. Gözlənilməz xərclə yenidən borclanma riskini də nəzərə alın.
Restrukturizasiya həmişə sərfəlidir?
Xeyr. Yeni müddət, ümumi xərc və digər şərtləri əvvəl müqayisə edin.
Yoxlama siyahısı
- Bütün borclar və tarixlər yazılıb.
- Əsas xərclər nəzərə alınıb.
- Erkən ödəniş şərti yoxlanıb.
- Razılaşmalar rəsmi şəkildə saxlanıb.
Növbəti addım
Mövcud kredit təkliflərinin şərtlərini müqayisə edin.
Əlaqəli məqalələr
- Əlavə gəlir qazanmaq: xidmət, kiçik satış və real xərclər
- Nağd pul krediti seçərkən: FİFD, komissiya və ümumi ödəniş
Mövzu üzrə rəsmi məlumat: CFPB: Debt action plan.