Pul haqqında düzgün qərar yalnız rəqəmləri görməklə deyil, məqsədi, riski və alternativləri birlikdə qiymətləndirməklə verilir. Bu materialın məqsədi sizə gəlirinizi idarə etmək üçün tətbiq edilə bilən, sadə və yoxlanılan sistem təqdim etməkdir. Buradakı nümunələr məlumat xarakterlidir; bankın, dövlət qurumunun və ya peşəkar məsləhətçinin fərdi qərarını əvəz etmir.
Niyə əvvəlcə vəziyyəti ölçmək lazımdır?
Qərardan əvvəl xalis aylıq gəliri, məcburi xərcləri, mövcud borcları və sərbəst qalan məbləği yazın. Təxmin yox, son üç ayın real bank çıxarışları daha faydalıdır. Mövsümi gəliriniz varsa, ən yaxşı ayı deyil, ehtiyatlı orta göstəricini əsas götürün. Beləliklə aylıq ödənişin və ya yığım planının kağız üzərində deyil, gündəlik həyatda işləyib-işləməyəcəyini görəcəksiniz.
Addım-addım fəaliyyət planı
- Bütün gəlir mənbələrini xalis məbləğlə yazın
- Məcburi və dəyişən xərcləri ayırın
- Yığım üçün avtomatik köçürmə yaradın
- Həftəlik limit müəyyən edin
- Ayın sonunda planı yeniləyin
Qiyməti deyil, ümumi nəticəni müqayisə edin
Maliyyə məhsulunda reklam olunan bir rəqəm bütün xərci göstərmir. Komissiya, sığorta, xidmət haqqı, valyuta riski, gecikmə cəriməsi və erkən bağlama qaydasını ayrıca yoxlayın. Kredit üçün FİFD və ümumi ödəniş, kart üçün güzəşt müddəti və nağdlaşdırma tarifi, yığım üçün isə likvidlik və vaxtından əvvəl çıxarış şərtləri əsas müqayisə meyarlarıdır.
Ən çox edilən səhvlər
Tələsik qərar, yalnız aylıq ödənişə baxmaq, ehtiyat fondu saxlamamaq və müqaviləni oxumadan təsdiqləmək ən bahalı səhvlərdir. “Tez”, “zəmanətli” və “risksiz” sözləri sizi yoxlamadan hərəkət etməyə məcbur etməməlidir. Şəxsi məlumat, OTP və PIN heç vaxt kredit verilməsi və ya gəlir əldə etmək üçün üçüncü şəxsə təqdim olunmamalıdır.
Qərardan əvvəl yoxlama siyahısı
- Bütün gəlir mənbələrini xalis məbləğlə yazın
- Məcburi və dəyişən xərcləri ayırın
- Yığım üçün avtomatik köçürmə yaradın
- Həftəlik limit müəyyən edin
- Ayın sonunda planı yeniləyin
Faydalı alətlər
Nəticə
Yaxşı maliyyə qərarı ən yüksək məbləği almaq deyil, məqsədə ən aşağı risk və idarə olunan xərclə çatmaqdır. Planı ayda bir dəfə yeniləyin, şərtləri rəsmi mənbədən yoxlayın və gəlir dəyişəndə öhdəliyi yenidən hesablayın. Müqayisə üçün olai.az kataloqlarından və kalkulyatorlarından istifadə edə bilərsiniz.