Mağaza və ya xidmət biznesində satışın artması bank hesabının eyni sürətlə böyüməsi demək deyil. Mallar əvvəl alınır, müştəri sonra ödəyir, kirayə isə müəyyən tarixdə tələb olunur. Mənfəət və pul axını fərqli suallara cavab verir. Bu məqalə sadə idarəetmə planıdır; rəsmi mühasibat, vergi və fərdi maliyyə məsləhətini əvəz etmir. Məqsəd vəsaitin nə vaxt daxil olub nə vaxt çıxacağını görməkdir.
1. Satış, mənfəət və pul qalığını ayırın
Satış görülən işin və satılan malın məbləğini göstərir. Mənfəətin hesablanması uyğun gəlir və xərclərin uçotundan asılıdır, hesab qalığı isə həmin anda mövcud pulu göstərir. Kreditin hesaba daxil olması satış gəliri deyil. Müştərinin borcu hələ ödənilməyibsə, satış hesabatı güclü görünə, kassa zəif qala bilər. Bu göstəriciləri bir rəqəmdə birləşdirməyin; ayrıca baxmaq problemin gəlirlilikdə, ödəniş vaxtında və ya stokda olduğunu ayırmağa kömək edir.
2. Sadə həftəlik pul axını cədvəli qurun
Başlanğıc qalığı, gözlənilən daxilolma, planlanan ödəniş və son qalığı həftələr üzrə yazın. Təsdiqlənmiş ödənişi ehtimal edilən satışdan ayırın. Məsələn, sifariş alınsa da müştərinin köçürməsi növbəti həftəyə qala bilər. İşçi ödənişi və kirayə isə daha tez tələb oluna bilər. Şərti cədvəl gələcək mənfəəti dəqiq hesablamır, amma yaxın tarixdə pulun yetib-yetməyəcəyini göstərir. Hər həftə faktiki nəticə ilə planı tutuşdurun.
3. Stokda bağlı qalan pulu görün
Çox mal almaq hər zaman yaxşı satış hazırlığı deyil. Yavaş satılan məhsulda vəsait bağlı qalır, tez satılan məhsul üçün isə yenidən pul lazım olur. Məhsulları dövriyyə sürətinə və real tələbə görə nəzərdən keçirin. Endirim qərarını yalnız kassaya pul gətirmək üçün verməyin: satış qiyməti və xərc də qiymətləndirilməlidir. Stokun sayı, alış məbləği və istifadə edilən hesab üsulu düzgün olmadıqda pul axını planı da yanlış təsəvvür yarada bilər.
4. Müştəri ödənişini sistemli izləyin
Hər borclu sifarişdə məbləğ, razılaşdırılmış tarix və məsul şəxsi qeyd edin. Müştəriyə hesabı vaxtında göndərin və ödəniş təsdiqini ayrıca yoxlayın. Şəxsi WhatsApp yazışmasında qalan razılaşma komanda üçün görünməyə bilər. Gecikməni sadə statusla izləmək təkrar zəngləri və unudulmuş hesabları azalda bilər. Mübahisəli məbləğ və qismən ödənişləri tam bağlanmış kimi göstərməyin. Sənədləşmə və müştəri məlumatlarının istifadəsi müvafiq qaydalara uyğun təşkil edilməlidir.
5. Borclanmanın məqsədini dəqiqləşdirin
Biznes krediti düşünərkən vəsaitin nə üçün lazım olduğunu yazın: mövsümi stok, avadanlıq və ya müştəri ödənişinin gecikməsi. Davamlı zərəri borcla maliyyələşdirmək fərqli riskdir. Ümumi geri ödəniş, təminat, komissiya və pul axınına uyğun qrafiki qiymətləndirin. Satış zəifləsə və ya əsas müştəri geciksə, ödənişin necə ediləcəyini də düşünün. Kreditə çıxış və şərtlər təşkilatın qiymətləndirməsindən asılıdır; müraciət təsdiqə və ya biznes uğuruna zəmanət vermir.
6. Şəxsi və biznes pulunu qarışdırmayın
Sahibkarın şəxsi xərci əməliyyat kassasına təsir edir. Götürülən məbləği ayrıca qeyd etmək biznesin real vəziyyətini görməyə kömək edir. Gündəlik qalığı mühasibat nəticəsi ilə qarışdırmayın, böyük qərarları mütəxəssislə yoxlayın. Olai-də biznes maliyyələşdirməsi təkliflərini araşdırarkən sənədləri və cari şərtləri təşkilatın özündən dəqiqləşdirin. Əvvəl pul axını planını qurmaq borcun tələb olunan məbləğini və müddətini daha əsaslı müzakirə etməyə imkan verir.
Tez-tez verilən suallar
Mənfəət varsa, niyə kassada pul yoxdur?
Pul stokda və ya müştəri borcunda qala bilər, ödəniş tarixləri də fərqlənir. Mənfəət ilə həmin anın hesab qalığı eyni göstərici deyil.
Pul axını cədvəli mühasibi əvəz edir?
Xeyr. Bu idarəetmə alətidir. Rəsmi uçot, vergi və müqavilə məsələləri ayrıca peşəkar qiymətləndirmə tələb edə bilər.
Yoxlama siyahısı
- Satış, mənfəət və pul qalığı ayrıdır.
- Yaxın həftələrin daxilolma və ödəniş tarixləri yazılıb.
- Stok və müştəri borcları nəzərdən keçirilib.
- Kreditin məqsədi, ümumi xərci və zəif satış ssenarisi qiymətləndirilib.
Növbəti addım
Mövcud kredit təkliflərinin şərtlərini müqayisə edin.
Əlaqəli məqalələr
- Qeyri-sabit gəlirlə aylıq büdcə: pul çatışmazlığını əvvəlcədən necə görmək olar?
- Kredit kartı ilə alış, köçürmə və nağdlaşdırma: xərclər niyə fərqlənir?