Bir ay yüksək, növbəti ay aşağı gəlir olduqda adi aylıq büdcə tez pozula bilər. Frilanser, komissiya ilə çalışan satış əməkdaşı və mövsümi iş görən şəxs yalnız orta qazanca baxmamalıdır. Əsas məsələ pulun nə vaxt daxil olacağını və məcburi ödənişlərin hansı tarixdə çıxacağını görməkdir. Dəyişkən gəlir üçün plan yaxşı ayda daha çox xərcləmək yox, zəif ayı əvvəlcədən nəzərə almaq üzərində qurulur. Aşağıdakı rəqəmlər izah üçün nümunədir, şəxsi maliyyə tövsiyəsi və ya gəlir vədi deyil.
Gəliri üç ayrı rəqəmlə izləyin
Son aylarda faktiki daxil olan məbləğləri yazın. Gözlənilən, amma ödənilməyən hesabı hazır pul kimi saymayın. Ən aşağı real ay, adi ay və yüksək ay üçün ayrı sətir saxlayın. İşlə bağlı xərcləri, zəruri vergi və digər öhdəlikləri də şəxsi istifadəyə qalan məbləğdən ayırın. Beləliklə dövriyyə ilə xərcləyə biləcəyiniz pul qarışmır. Büdcənin dayanıqlığını aşağı gəlirli aya görə yoxlamaq yüksək ayın yaratdığı yanlış rahatlığı azaltmağa kömək edir.
Minimum yaşayış büdcəsini hesablayın
Kirayə, əsas ərzaq, kommunal, zəruri nəqliyyat və mövcud borcun müqavilə üzrə ödənişlərini ayrıca qeyd edin. İstəyə bağlı alışları bu siyahıya qarışdırmayın. Məsələn, zəruri aylıq xərc 700 AZN, aşağı gəlirli ay 800 AZN olarsa, plan üçün 100 AZN boşluq qalır. Bu fərq böyük alışın təhlükəsiz olduğunu göstərmir: gözlənilməyən xərc və gecikən gəlir də mümkündür. Öz məbləğlərinizi istifadə edin; universal faiz bölgüsünü hər ailəyə məcburi qayda kimi tətbiq etməyin.
Ödəniş tarixləri üçün təqvim yaradın
Pul çatışmazlığı bəzən ümumi gəlirin azlığından deyil, tarixlərin üst-üstə düşməməsindən yaranır. Təqvimdə daxilolma ehtimalı, kirayə, kommunal və kredit tarixlərini göstərin. Hər daxilolmadan sonra yaxın məcburi ödənişlər üçün məbləği ayırın. Müştəri ödənişi gecikirsə, bunu qeydə alın və digər xərcləri yenidən qiymətləndirin. Borc ödənişi təhlükə altındadırsa, gecikməni gizlətmək əvəzinə kreditorla əvvəlcədən əlaqə saxlayıb mümkün variantları yazılı dəqiqləşdirin. Razılaşma olmadan tarixi özünüz dəyişməyin.
Yüksək ayın puluna əvvəlcədən iş verin
Yaxşı ayda əlavə gəlirin hamısını gündəlik xərclərə çevirmək növbəti zəif ayı çətinləşdirə bilər. Əvvəl ödəniş öhdəliklərini, sonra yaxın dövrün planlı xərclərini və ehtiyatı nəzərdən keçirin. İş avadanlığı, illik xidmət və sığorta kimi təkrarlanan böyük xərcləri aylara bölərək ayrıca planlaşdırın. Bu, hissə-hissə kredit götürmək demək deyil; gələcək xərc üçün pul ayırmaqdır. Ayrı hesab və ya büdcə bölməsi istifadə edirsinizsə, bankın komissiyalarını və çıxarış şərtlərini yoxlayın.
Ehtiyatı məqsədə görə qurun
İlkin ehtiyat məqsədi yaxın bir gözlənilməyən xərci qarşılamaq ola bilər. Sonrakı hədəfi zəruri aylıq xərclərinizə, gəlirin sabitliyinə və ailə öhdəliklərinə görə müəyyənləşdirin. Ehtiyat gündəlik impulsiv alışlar üçün deyil. Ona ehtiyac olanda əlçatanlıq vacibdir; yüksək gəlir vədi olan riskli aləti təhlükəsiz ehtiyat kimi qəbul etməyin. Hesab və ya əmanət seçəndə likvidlik, erkən çıxarış, komissiya və tətbiq olunan qorunma şərtlərini rəsmi sənədlərdən yoxlayın. Gəlir və qorunma barədə ümumi vəd yetərli deyil.
Kredit çatışmayan gəliri avtomatik həll etmir
Dəyişkən gəlir dövründə yeni aylıq ödəniş planı daha həssas edə bilər. Kredit təklifində yalnız aylıq məbləğə deyil, ümumi qaytarılacaq məbləğə, faiz göstəricilərinə, komissiyaya, sığortaya və gecikmə şərtlərinə baxın. Mövcud borcu yeni borcla bağlamaq yalnız xərclər və şərtlər ayrıca hesablandıqda qiymətləndirilməlidir. Müqaviləni oxumadan qərar verməyin. Ödəniş qabiliyyətinizi ən yaxşı aya görə yox, zəif ayda da zəruri yaşayış xərclərindən sonra qalan məbləğə görə sınaqdan keçirin.
Həftəlik yoxlama aylıq sürprizi azaldır
Həftədə bir dəfə faktiki daxilolma və xərcləri planla müqayisə edin. Hansı ödəniş gecikir, hansı xərc təkrarlanır və növbəti yeddi gündə nə ödənilməlidir? Bu üç sual büdcəni canlı saxlayır. Bir ayın nəticəsi bütün gələcək haqqında qərar vermək üçün yetərli deyil; qeydlər toplandıqca planı yeniləyin. Olai-də maliyyə mövzularını və təkliflərin müqayisəsini oxuyarkən öz imkanlarınızı əsas götürün. Bu yazı maarifləndirmə üçündür; fərdi vergi, hüquq və kredit məsələləri üçün uyğun mütəxəssislə məsləhətləşin.
Orta gəlirə görə büdcə qura bilərəm?
Orta gəlir məlumat verir, amma zəif ayı gizlədə bilər. Məcburi xərcləri aşağı gəlirli ssenaridə də sınaqdan keçirin və daxilolma tarixlərini izləyin.
Ehtiyat üçün hamı eyni məbləği saxlamalıdır?
Xeyr. Hədəf zəruri xərclərə, gəlirin dəyişkənliyinə və öhdəliklərə bağlıdır. Kiçik, davamlı addımla başlayıb imkanınıza uyğun yeniləyə bilərsiniz.
Kredit təkliflərini müqayisə edin